Nowy rok szkolny zbliża się wielkimi krokami. I choć jeszcze w czerwcu wydawało się, że wakacje będą trwać wiecznie, na horyzoncie znów rysuje się szkoła. Co zrobić, aby płynnie i w miarę bezboleśnie przejść od wakacyjnej laby do codziennych wrześniowych obowiązków?
Proponuję zacząć… od spaceru. To prosta, a jednocześnie niezwykle skuteczna forma zajęć: pozwala przełamać pierwsze lody, zbudować relację pomiędzy Tobą a Twoimi uczniami, oderwać się od ekranów, zredukować stres i – co najważniejsze – pokazać uczniom, że pisanie może być przyjemne.
Spacer sprawdzi się w każdym przypadku: bez względu na to, czy doskonale znasz się już ze swoimi uczniami czy też dopiero zaczynasz uczyć daną klasę; czy Twoi uczniowie są zaawansowani czy początkujący, czy Twoim celem jest „rozpisanie” młodzieży czy też poćwiczenie konkretnego materiału, na przykład gramatycznego.
Do powrotu do tematyki pisania na spacerze zainspirowała mnie książka Pieszo i beztrosko autorstwa Bonnie Smith Whitehouse. Traf chciał, że przeglądając zeszłoroczne szpargały, natrafiłam na swoje dawne notatki właśnie do tej książki. I w ten sposób temat powrócił. Autorka, która prowadzi na uczelni interdyscyplinarne zajęcia poświęcone spacerowaniu, pisaniu i dobremu samopoczuciu, pokazuje w niej, jak łączyć ruch, naturę i pisanie, by rozwijać uważność i twórcze myślenie. Ja wybieram z jej propozycji te ćwiczenia, które najlepiej sprawdzają się w pracy z moimi studentami filologii angielskiej – ale równie dobrze sprawdzą się w szkole podstawowej, liceum czy na kursach językowych.
Jak zaplanować zajęcia na spacerze?
O tym, jak wyglądają prowadzone przeze mnie zajęcia z Kreatywnego pisania, które prowadzę dla moich studentów, pisałam tutaj. Ty jednak możesz zaplanować zajęcia w plenerze zupełnie inaczej.
Zanim jednak wyjdziesz z klasą w teren, warto zadać sobie kilka pytań:
Kim są Twoi uczniowie?
W jakim są wieku? Jaki jest ich poziom zaawansowania? Czy dobrze się znacie? Czy może jeszcze nie znasz swoich uczniów a oni siebie nawzajem? Czy w takim razie będziesz chciał wykorzystać spacer do przełamania pierwszych lodów? (Ja tak właśnie robię.)
Jaki jest cel Twoich zajęć?
Czy chcesz dowiedzieć się jak Twoi uczniowie spędzili wakacje? A może wolisz rozwijać ich uważność? A może bardziej interesuje Cię sprawdzenie (szczególnie w przypadku nowych uczniów) jak wygląda ich umiejętność wyrażania siebie na piśmie? A może postawisz na sprawdzenie ich poprawności językowej? To wszystko oczywiście da się połączyć, ale powinieneś ustalić nadrzędny cel.
Gdzie zabierzesz swoich uczniów?
Warto, aby było to miejsce ciche i pełne zieleni, z dala od miejskiego zgiełku. Byłoby idealnie, gdyby udało Wam się znaleźć jakiś skwer lub park, gdzie otoczenie będzie sprzyjało skupieniu i twórczemu pisaniu.
Jakie zadania zaproponujesz?
Czy zadanie ma być ściśle związane z miejscem spaceru czy też może stanowić jedynie inspirację dla tworzonych tekstów?
Pomysły na ćwiczenia do wykonania na spacerze
Poniżej przedstawiam kilka pomysłów na ćwiczenia, które możesz zaproponować swoim uczniom na spacerze. Wszystkie one łączą w sobie miejsce, do którego zabierzesz swoich uczniów oraz ich wakacyjne wspomnienia. Wszystkie odnoszą się do pozytywnych doświadczeń Twoich uczniów, rozwijają ich uważność, ale przede wszystkim ich zadaniem jest pomóc im rozwijać ich umiejętność pisemnego komunikowania się w języku obcym. Każde z nich zaczyna się od zdania:
Wybierz dogodne dla siebie miejsce w parku.
Uważna obserwacja
Co widzisz z perspektywy miejsca, w którym siedzisz? Co znajduje się nad Tobą a co pod Tobą? Jakie kolory Cię otaczają? W swoim opisie skup się na zmyśle wzroku.
Czy podobne widoki rozpościerały się przed Tobą na wakacjach?
Dźwięki miejsca
Zamknij oczy. Co słyszysz? Jakie dźwięki dobiegają do Twych uszu? Czy jest to śpiew ptaków? Cykanie świerszczy? Dźwięk przejeżdżającego roweru? A może odgłosy zabawy w piaskownicy? Wsłuchaj się uważnie w otaczający Cię świat. Następnie otwórz oczy i opisz swoje doświadczenia.
Czy podobne dźwięki słyszałeś w miejscu, w którym spędziłeś wakacje? Czym się różniły od tych, które słyszysz teraz?
Twoje ulubione miejsce
Znajdź miejsce, które najbardziej Ci się podoba. Dlaczego wybrałeś akurat to miejsce? Co sprawia, że czujesz się w nim dobrze? Jakie inne miejsca sprawiają, że poprawia Ci się nastrój? Czy w okolicy Twojej szkoły jest takie miejsce? Jeśli tak, opisz je, koncentrując się na tych aspektach, które sprawiają, że lubisz do niego wracać.
A jakie było Twoje ulubione wakacyjne miejsce? Gdzie najbardziej lubiłeś spędzać czas? Dlaczego?
Zachwyty
Rozejrzyj się dookoła. Co Cię zachwyca w tym miejscu? Co powoduje, że się uśmiechasz? Wybierz jedną konkretną rzecz, która powoduje Twój zachwyt i opisz ją. Spróbuj uzasadnić dlaczego tak jest.
Czy podobne rzeczy zachwycały Cię na wakacjach? Co było dla Ciebie największym wakacyjnym zachwytem?
Analogie
Czy jest coś, co łączy miejsce, w którym się znajdujesz z Twoimi wakacjami? Może staw przypomina jezioro, a szum drzew fale nad morzem? Postaraj się znaleźć takie analogie pomiędzy miejscem, w jakim jesteś a tym, gdzie spędziłeś wakacje. Następnie opisz swoje wakacyjne wspomnienia dotyczącego wybranego miejsca z jak najdrobniejszymi szczegółami.
Podsumowując…
Spacer to prosty sposób, by dobrze rozpocząć nowy rok szkolny. Pomaga zbudować relację z uczniami, daje chwilę oddechu i inspiruje do pisania. Nie chodzi o perfekcję językową, ale o rozwijanie umiejętności wyrażania własnych myśli i emocji – poprawność można dopracować później.
Dlatego jeśli zastanawiasz się, jak zaplanować pierwsze zajęcia po wakacjach, odpowiedź jest prosta: zabierz swoich uczniów na spacer.