Jestem tradycjonalistką. Zazwyczaj zabieram ze sobą na wakacje lektury autorów, którzy są moimi stałymi kompanami w podróży, takich jak Henning Mankell, Ian McEwan czy Liane Moriarty. W tym roku zdecydowałam się jednak na same nowości. Były to książki autorek, których coś już wcześniej czytałam lub o których książkach coś słyszałam, ale które nigdy wcześniej nie wyjechały ze mną zamknięte w walizce bez możliwości wymiany na inne, gdyby jednak nie przypadły mi do gustu. Na szczęście tak się nie stało.
W tym roku towarzystwa dotrzymały mi trzy bardzo modne ostatnio pisarki.
Melissa da Costa i jej „Co przyniesie jutro”
Jakiś czas temu przeczytałam „Cały ten błękit”. I choć momentami była dla mnie zbyt „slow”, to generalnie książka bardzo mi się podobała. Nie inaczej było z tą pozycją.
Klimaty są podobne – osobista tragedia i próba wyjścia z niej. Na uboczu, w odosobnieniu, bohaterka podejmuje próbę powrotu do życia, a właściwie nauczenia się życia na nowo. Tak jak w poprzedniej książce, otoczenie i przyroda odgrywają kluczową rolę. To właśnie poprzez małe rzeczy – uprawianie ogrodu, sadzenie roślin, doglądanie ich – bohaterka powoli wraca do świata żywych.
To książka o celebrowaniu życia w jego najprostszej formie – bez zgiełku miasta i ludzi, za to wśród natury i płynącego z niej spokoju.
Czytałam ją w górach i chyba właśnie dlatego tak dobrze współgrała z moim wypoczynkiem. Miałam wokół siebie podobną ciszę, naturę i poczucie, że czas płynie trochę wolniej.
Coco Mellors i jej „Siostry Blue”
O tej książce nie wiedziałam nic. Zdecydowałam się na nią chyba ze względu na to, że była na półce z nowościami i zaintrygowała mnie jej okładka.
Samo miejsce akcji – wielka i głośna amerykańska metropolia – nie jest tym, co lubię, szczególnie będąc na wakacjach. Również trudno było mi utożsamić się z bohaterkami, których problemy były naprawdę dalekie od moich. Ale dałam jej szansę.
Książkę czytało się dobrze, bo była po prostu nieźle napisana. Wydarzenia nie były opowiedziane chronologicznie. Praktycznie na każdej stronie teraźniejszość przeplatała się z przeszłością. I choć życiorysy trzech, a tak naprawdę czterech sióstr, były bardzo różne, ciekawie było obserwować, jak po tragedii, która je dotknęła, próbują ponownie się do siebie zbliżyć.
Najbardziej spodobał mi się sposób opowiedzenia tej historii. Każdy rozdział przedstawiony jest z perspektywy innej siostry, dzięki czemu na te same wydarzenia możemy spojrzeć z kilku różnych punktów widzenia.
Alison Espach i jej „Zapiski o Twoim zniknięciu”
W tę książkę wpadłam od razu po uszy! Choć pod koniec miałam momenty, kiedy moje uczucia do niej można by nazwać love-hate relationship.
Po „Gościach weselnych”, które przeczytałam błyskawicznie – choć nie jest to z pewnością książka, którą zapamiętam na dłużej – spodziewałam się czegoś podobnego. Tymczasem dostałam historię, która przeniosła mnie do zupełnie innego świata – świata amerykańskich nastolatek w pewne gorące lato.
Dwie siostry, które dzieli kilka lat różnicy, spędzają lato, podkochując się w przystojnym chłopaku, który jest bożyszczem niejednej nastolatki. Przy okazji tej lektury przypomniały mi się inne historie, w których młodsza siostra podkochiwała się w chłopaku swojej starszej siostry – między innymi „Kartagina” Joyce Carol Oates czy doskonała „Pokuta” Iana McEwana.
I choć pod sam koniec miałam dość niektórych fragmentów i dialogów, które po prostu nie miały dla mnie sensu i wydawały mi się niepotrzebne, sama książka naprawdę mi się podobała. Czytanie jej było dla mnie poniekąd powrotem do moich nastoletnich lat. A takie powroty są naprawdę fajne.
Ale nie tylko sama historia przypadła mi do gustu. Szczególnie spodobał mi się sposób jej opowiadania. Główna bohaterka przedstawia wydarzenia tak, jakby opowiadała je swojej siostrze. Taki zapis czyta się bardzo dobrze.
Co zrobić z wakacyjnymi lekturami po wakacjach?
Ale dlaczego ja w ogóle piszę o książkach, które przeczytałam tego lata?
Dlatego, że nie wyobrażam sobie wakacji bez lektury. I chyba nie tylko ja, skoro na każdym kroku w nadmorskich miejscowościach znaleźć można kiermasze książek, a plażowiczom często trudniej znaleźć miejsce na ręcznik niż na książkę.
To oznacza, że istnieje całkiem spora szansa, że i Wasi uczniowie przeczytali tego lata coś, czym mogą się z Wami podzielić.
I właśnie dlatego pierwsze lekcje po wakacjach mogą być dobrym momentem, żeby porozmawiać nie tylko o tym, gdzie byliśmy i co robiliśmy, ale również o tym, co czytaliśmy.
Zacznijmy od rozmowy
Rozmowę na temat wakacyjnych lektur warto zacząć od kilku prostych pytań. Można je wykorzystać zarówno na zajęciach z języka obcego, jak i rodzimego:
- Jakie książki przeczytałeś podczas tegorocznych wakacji?
- Dlaczego się na nie zdecydowałeś?
- Jak Ci się podobały?
- Jakie książki zazwyczaj zabierasz ze sobą na wakacje? Dlaczego?
- Czy wolisz książki, które przypominają Ci Twoje życie, czy takie, które zabierają Cię do zupełnie innego świata?
- Czy masz taką książkę lub autora, która szczególnie łączy się z konkretnym wakacyjnym wspomnieniem? Co to za wspomnienie?
- Czy miejsce, w którym czytasz, wpływa na to, jak odbierasz książkę?
W przypadku ostatniego pytania można też odwrócić perspektywę i zapytać:
Czy ta sama książka czytana nad morzem, w górach albo zimą pod kocem byłaby dla Ciebie tą samą książką?
To pytanie może być dobrym początkiem rozmowy o tym, jak nasze własne doświadczenia wpływają na sposób, w jaki odbieramy historie.
Od rozmowy do pisania
Naturalną kontynuacją takiej dyskusji jest zadanie na pisanie. Jeśli uczniowie opowiedzieli już o swoich książkach, warto wykorzystać je jako punkt wyjścia do stworzenia własnego tekstu.
Oto kilka propozycji:
- Wybierz książkę, która tego lata najbardziej Ci się podobała. Napisz do niej prequel lub sequel.
- Odtwórz jeden moment czytania. Opisz siebie podczas wakacyjnej lektury. Gdzie jesteś? Z kim? Jaka jest pora dnia? Co dzieje się wokół Ciebie? Co czytasz? Jakie dźwięki słyszysz? Co czujesz?
- Wybierz bohatera z przeczytanej przez Ciebie książki. Umieść go w miejscu, gdzie spędziłeś wakacje. Co by tam robił? Jak wyglądałby jego typowy dzień?
Trzy sposoby na zatrzymanie lata
Na koniec zostawiłam jeszcze trzy pomysły inspirowane przeczytanymi przeze mnie książkami, które pozwalają zatrzymać lato na dłużej. Aby z nich skorzystać, wcale nie musisz znać tych książek.
Co przyniesie jutro: nowe życie w nowym miejscu
Główna bohaterka po olbrzymiej tragedii, aby móc żyć dalej decyduje się zacząć życie od nowa, w zupełnie innym miejscu. Wynajmuje dom na odludziu, gdzie dzień po dniu, oddając się uprawie ogródka, stara się powrócić do świata żywych.
Wyobraź sobie, że chcesz lub musisz zupełnie zmienić swoje życie. Pierwszym krokiem jest zmiana miejsca zamieszkania.
Niech Twoim nowym domem będzie miejsce, w którym spędziłeś to lub poprzednie lato.
Spróbuj sobie wyobrazić, a następnie opisać, jak wygląda Twoje nowe życie. Jak spędzasz dni? Na czym się koncentrujesz? Czym się zajmujesz? Jakimi ludźmi się otaczasz? Co robisz rano, a co wieczorem?
Możesz opisać jeden dzień swojego nowego życia.
Nie musisz od razu myśleć o całej historii. Zobacz, dokąd zaprowadzą Cię pierwsze skojarzenia.
Siostry Blue: walizka pełna wspomnień
W „Siostrach Blue” bohaterki porządkowały rzeczy po swojej zmarłej siostrze. Każda rzecz niosła ze sobą jakąś historię, która pozwalała im ożywić choć na chwilę dawne wspomnienia.
Otwórz swoją wakacyjną walizkę. Przejrzyj znajdujące się w niej rzeczy.
Zacznij od opisu wybranego przedmiotu, a następnie daj się ponieść wspomnieniom.
Gdzie ostatnio miałaś na sobie japonki? Jaką drogę w nich przemierzałaś? Czy pamiętasz jeszcze zapach kremu do opalania na swojej skórze? Jego pozostałości na palcach, kiedy próbowałaś przerzucić stronę w książce?
Co jeszcze znajduje się w Twojej walizce? Każdy przedmiot może być początkiem osobnej historii.
Postaraj się wrócić do wakacyjnych wspomnień, robiąc przegląd wakacyjnej walizki.
Zapiski o Twoim zniknięciu: list do wakacyjnego przyjaciela z dawnych lat
Tak jak główna bohaterka książki Alison Espach, napisz list do osoby, z którą spędzałaś wakacje w dzieciństwie lub czasach nastoletnich.
Przypomnij sobie, co zazwyczaj robiłyście razem, gdzie chodziłyście, co jadłyście, o czym rozmawiałyście. Co wtedy wydawało Wam się ważne? O czym marzyłyście? Czego nie wiedziałyście jeszcze o sobie i świecie?
A potem zadaj sobie jeszcze jedno pytanie: co chciałabyś powiedzieć tej osobie dzisiaj?
Mam nadzieję, że moje pomysły spodobają się Waszym uczniom. A przede wszystkim liczę na to, że będą dobrą okazją do rozmowy o książkach. Bo, jak mówiła Wisława Szymborska, „Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła”.